Göz travmaları, görme kaybı veya azalmasının en sık nedenlerinden olup yaşam kalitesini önemli ölçüde azaltan sebepler arasındadır. En basit oküler travmalar bile ağrı ve rahatsızlık vermekte, işgücü kaybına, bakım ve tedavi masraflarına yol açmaktadır. Tanı ve tedavi metotlarındaki ilerlemelere rağmen göz travmaları sosyal ve ekonomik açıdan ciddiyetini korumaktadır. Tüm vücut yaralanmalarının %7’sini, tüm göz hastalıklarının %10-15’ini göz travmaları oluşturmaktadır. Topluma ve hastaya fonksiyonel, medikal ve sosyoekonomik yönden büyük yük getiren, bir genel sağlık problemi olan göz travmaları önlenebilir nitelikte olması nedeniyle önemlidir.
Daha detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
NOT!
Göz travmaları, spor yaralanmaları, kazalar ve göze giren yabancı cisimlerden kaynaklanabilir. Bunlar ağrı, şişlik, kızarıklık ve diğer semptomlara neden olabilir. Bazı insanlar ışık parlamaları görür veya görme değişiklikleri yaşar. Gözde ciddi yaralanmalar kalıcı görme kaybına neden olabilir.
1. Göz Travması Nedir?
Künt göz travması, oküler travma olarak da bilinir. Kuvvetli darbe, yaralanma veya donuk bir nesneyle fiziksel saldırı nedeniyle göz veya göz çevresindeki alanlarda meydana gelen yaralanmayı ifade eder. Künt göz travması, göze, göz çevresindeki kemiklere ve göz kapağına zarar verebilir. Göz yaralanmaları, çarpma anında göz küresinin ani sıkışması ve girintisi nedeniyle göze zarar verir.
Künt göz travması, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli komplikasyonlara yol açabilir:
- Küre yırtılması (gözün dış zarının patlaması)
- Retrobulbar hematom (göz küresinin arkasındaki yumuşak dokuda kan tıkanıklığı)
- Retina dekolmanı
- Yörünge kırığı (göz yuvasının kırık kemikleri)
- Gözün önünde hifema veya kanama
- Yabancı cisim sıkışması
- Travmatik glokom(optik sinir hasarı)
- Kornea sıyrıkları(gözün önündeki şeffaf, koruyucu pencerede kesikler)
- Vitreus kanaması (gözün arka kısmının jöle benzeri dolgusuna kanama)
- Katarakt
2. En Sık Görülen Göz Travmaları Nelerdir?
Göz yaralanmaları hafif ila şiddetli arasında değişir. En yaygın göz yaralanmalarından bazıları şunlardır:
- Siyah göz: Göze veya çevresindeki dokuya alınan bir darbe, göz kararmasına neden olur. Göz çevresi morarmış , şişmiş ve ağrılıdır. Göz kapağı da kesilebilir. Şişlik görmeyi engelleyebilir .
- Gözde kanama: Göz yüzeyinde kanama , çok fazla zorlamadan veya göze gelen travmadan kaynaklanabilir. Subkonjonktival kanama , gözün beyaz kısmını kaplayan temiz cilt kısmında kan göründüğünde meydana gelir. Kan ayrıca kornea ve iris arasında birikebilir. Bu kanamaya hifema denir.
- Yanıklar ve tahriş: Kimyasallar, dumanlar ve diğer tahriş edici maddeler gözü yakabilir veya zarar vererek görme kaybına neden olabilir.
- Kornea aşınması: Yabancı cisimler, tırnaklar, kontakt lensler ve diğer nesneler korneayı çizebilir. Kornea, gözün ön tarafındaki şeffaf alandır. Kornea sıyrıkları ağrıya, ışığa karşı hassasiyete ve göz sulanmasına neden olur.
- Yabancı bir nesneden yaralanma: Göze bir şey kaçtığında görme sorunları ve göz ağrısı ortaya çıkabilir. Gözdeki en yaygın yabancı cisimler arasında kir veya kalıntı, talaş veya kırılmış cam bulunur. Kontakt lensler, gözde çok uzun süre kaldıklarında göz yaralanmalarına neden olabilir.
- Yörünge (göz yuvası) kırıkları: Gözü çevreleyen kemiklere travma veya künt kuvvet uygulanması kırığa neden olabilir . Yörünge kırıkları genellikle göze bir nesne veya yumruk çarptığında meydana gelir. Yörünge patlaması kırığında, göz yuvasının içindeki kemikler parçalanır. Gözleri destekleyen kaslar gerilebilir, yırtılabilir veya sıkışabilir. Çocuklar buna özellikle duyarlıdır.
- Retina dekolmanı: Ayrılmış bir retina kalıcı görme kaybına neden olabilir. Genellikle yaşa bağlı değişikliklerden veya göze gelen travmadan kaynaklanır. Retina (gözün arkasındaki ince doku) göz duvarından çekildiğinde olur.
3. Göz Travması Belirtileri Nelerdir?
Göz travması görme kaybına veya azalmasına sebep olabilmektedir. Hayat kalitesini oldukça düşürmektedir. Göz travması oldukça ciddi bir durumdur. Aşağıda göz travması belirtilerini sıraladık:
3.1. Göz Ağrısı
Özellikle gözünüz travma geçirmişse, ağrıyı asla görmezden gelmemelisiniz. Vücudunuz bir sorun olduğunu bu şekilde gösterir. Gözünüz ağrıyorsa, yanıyor veya zonkluyorsa, ağrınız bir veya iki dakikadan fazla devam ediyorsa, yardım için doktorunuza başvurmanız gerekir.
3.2. Bulanık Görme
Bulanık görme, göz probleminin başka bir yaygın belirtisidir. Bulanık görme genellikle gözünüzdeki yetersiz yağlanmadan kaynaklanırken, ani veya şiddetli bulanıklık, travma sonrası oluşabilecek optik sinirinizde bir sorun olduğunu gösterebilir. Kapalı açılı glokom gibi bir sorun da ani göz ağrısına ve bulanık görmeye neden olabilir ve bu yaygın bir körlük nedenidir.
3.3. Yanma hissi
Gözünüze herhangi bir yabancı madde sıçrar ve yanarsa, gözünüzü bir lavaboda temiz, ılık suyla 20 dakika yıkayın. Evdeyseniz, duş kullanmak daha iyi sonuç verebilir. Daha sonra gerekirse profesyonel bir değerlendirme ve tedavi için göz doktoruna başvurun.
3.4. Kızarıklık
Hava çok kuru veya dumanlıysa gözleriniz kızarabilir. Kızarıklık, konjonktivit ( pembe göz) gibi enfeksiyonlardan da kaynaklanabilir. Şiddetli kırmızı gözler, travmanın neden olabileceği, gözünüzdeki kırık kan damarlarından kaynaklanabilir. Kızarıklık kendi kendine geçebilir, ancak kalıcıysa veya ağrı eşlik ediyorsa, güvenilir göz doktoruna danışmanız en iyisidir.
3.5. Çift Görme
Çift görme, travmadan kaynaklanabilecek veya kaynaklanmayabilecek nörolojik bir sorunun işareti olabilir. Bir gözünüzü kapatırsanız ve çift görmeniz durursa, bir arkadaşınızın veya aile üyenizin sizi acil servise götürmesini sağlayın. Kuru gözler ve katarakt da buna neden olabileceğinden, göz doktorunuzla çift görme hakkında konuşmanız en iyisidir.
3.6. Sarkık Göz Kapağı
Yaşa bağlı kolajen ve elastin kaybı herkesin yüz cildini biraz gevşek hale getirirken, göz kapaklarından birinde ani ve şiddetli bir düşüş, felç veya sinir hasarı gibi nörolojik bir sorunun işaretidir. Bu gerçek bir göz travması olmasa da, bu listede bahsetmek yeterince önemlidir.
4. Göz Travmasına Ne Sebep Olur?
Çoğu göz yaralanması, göz küresine veya göz çevresindeki kemik ve dokulara zarar verir.
Matkap veya testere kullanırken veya çimleri biçerken veya kenarlarını düzeltirken gözleri yaralamak mümkündür. Göz yaralanmalarının diğer yaygın nedenleri şunlardır:
- Spor: Uçan beyzbol toplarından, tenis toplarından veya voleyboldan yaralanmalar meydana gelebilir. Temas sporları ayrıca göz yaralanmalarına da yol açabilir (basketbol maçı sırasında yüz dirseği gibi).
- Kazalar: Keskin nesnelerden kaynaklanan travmalar, künt kuvvet ve düşmeler de dahil olmak üzere çok çeşitli kazalar gözlere zarar verebilir. Araba kazaları, bir çarpışma sırasında çarpma veya kırılan camlardan kaynaklanan göz yaralanmalarının yaygın bir nedenidir. Yemek pişirirken yağ sıçraması veya evi temizlerken kimyasallara maruz kalması göz hasarına neden olabilir.
- İşyeri tehlikeleri: Kimyasallar, lazerler ve diğer tahriş edici maddelerle çalışan kişilerin iş yerinde göz yaralanması geçirme olasılığı daha yüksektir.
- Zorlanma: Öksürme, kusma veya ağır bir nesneyi kaldırma sırasında şiddetli efor göz kanamasına neden olabilir.
5. Göz Travmaları Teşhisi
- Katarakt travmadan sonra akut olarak ortaya çıkabilir, ancak daha sıklıkla yavaş ilerleyen bir katarakt gelişir. Kataraktın gelişimi izlenebilir. Cerrahi müdahale tipik olarak göz içi iltihabı ve travma ile ilişkili potansiyel olarak artan göz içi basıncı çözülene kadar ertelenebilir. Glokom veya optik sinir hasarı, göz içi basıncına ve, siklodiyaliz, iridodiyaliz ve diğer faktörler gibi diğer faktörlere bağlı olarak, travma olayını takip eden 2-3 hafta içinde ortaya çıkabilir.
- Glokom gelişimi, açı durgunluğu glokomu ortamında aylar veya yıllar sonra da ortaya çıkabilir.
- İlk muayenede hastanın bilinç düzeyi değerlendirilir. Künt veya delici, çarpma veya mermi hızı, çarpma noktası, malzeme ve genel çarpma enerjisiyle ilgili diğer ayrıntılar dahil olmak üzere yaralanma mekanizmasını oluşturmak önemlidir.
- Örneğin, hastaya bir yumruk, yüksek hız ve kuvvete sahip büyük bir künt nesne veya metal traş, yüksek hızlı küçük keskin bir nesne ile saldırıldı mı?
- Olaya tanık olundu mu?
- Hasta koruyucu gözlük takıyor muydu ? Travmadan hemen sonra herhangi bir görsel değişiklik kaydedildi mi?
- Hasta antikoagülan ilaç kullanıyor mu?
- Kişisel veya ailede orak hücre hastalığı veya özelliği var mı?
- İmplantlar, skleral çökertme, filtrasyon implantları, gözde önceki yaralar dahil olmak üzere herhangi bir oküler öykü veya önceden olmuş oküler ameliyatlar var mı?
- Başka herhangi bir kişisel tıbbi geçmişiniz veya ilgili aile geçmişiniz var mı?
- Hastanın tetanoz aşısı güncel mi?
6. Göz Travmaları Tedavisi
Göz travmanın tedavisi tamamen yaralanmanın boyutuna bağlıdır.
Hafif göz travması tedavisi şunları içerir:
- Buz torbaları
- Ağrı kesici ilaç
- Göz iyileşene kadar fiziksel aktivitelerin azaltılması
Şiddetli göz travması vakalarının tedavisi ayrıca şunları içerecektir:
- Enflamasyonu azaltmak için steroid göz damlaları
- Göz içi basıncını azaltmak için glokom göz damlası
- Antiemetikler veya bulantı önleyici ilaçlar
- Antibiyotik merhem
- Göz iyileşene kadar koruyucu gözlük takmak
- Ameliyat
- Takip eden göz muayeneleri
- Yatak istirahati
- Yeniden kanama riskini artırabilecek aspirin ve ibuprofenden kaçınmak