Sarı nokta hastalığı, gözün retina tabakası, dışarıdan gelen ışığı fark eden ve beyne ileten bir sinir hücresi tabakasıdır. Gözü bir kameraya benzetecek olursak, retina kameranın içindeki film şerididir. Makula bölgesi bu tabakanın ortasında yer alır. Makula bölgesinin ortasında ışığın odaklandığı ve yaklaşık iğne başı çapı kadar olan fovea bölgesi bulunur. “Sarı nokta”, merkezi görüş ve ayrıntılı görüşten sorumlu retina tabakasının en önemli bölgesidir. Sarı nokta hastalığında kişi bozulma ve görme bozukluğu yaşar.
Daha detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
NOT!
Sarı nokta hastalığında genellikle bazı kişilerde 50-55 yaşından sonra katmanlar arasında kalan maddeler henüz bilinmeyen bir nedenle bu bölgeden ayırt edilemez hale gelir ve bu bölgede birikerek bazı istenmeyen olayları tetikler. Bu şekilde sarı nokta hastalığı başlar.
1. Sarı Nokta Hastalığı Nedir?
Makula dejenerasyonu olarak bilinen sarı nokta hastalığı, genellikle kalıtım yoluyla bulaşan ve 55 yaşından sonra kişilerde yaygın olarak görülen, sigara içenlerde ve yetersiz beslenen kişilerde gelişen, retinada makula adı verilen bölgenin bozulması ile karakterize bir retina hastalığıdır. İlerlerse görme kaybına yol açabilir.
Makula, gözün arkasında bulunan ve detayları görmemizi sağlayan alandır. İpliği bu alandan iğne deliğine sokabiliriz. Makula iyi çalışmadığında baktığımız bölgede bulanıklık ve karanlıktan şikayet ederiz. Makula dejenerasyonu merkezi görüşü azaltsa bile yan görüşümüzü bozmaz. Örneğin; duvarda bir saat görebiliriz ama saatin kaç olduğunu söyleyemeyiz. Makula dejenerasyonu tam körlüğe neden olmaz. Bu hastalar günlük işlerini evde yapabilirler ancak tek başlarına dışarı çıkamazlar, okuyamaz, yazamaz, TV izleyemez, araba kullanamazlar.
2. Sarı Nokta Hastalığının Belirtileri ve Nedenleri
Makula dejenerasyonunun erken belirtileri, görüş alanının ortasındaki koyu renkli noktalar ve bulanık görmedir. Okurken metnin dalgalandığını veya bozulduğunu fark edebilirsiniz. Yukarıdakilere ek olarak, zayıf aydınlatma koşullarında görme önemli ölçüde bozulabilir ve ışığa duyarlılık oluşabilir.
Makula dejenerasyonu esas olarak yaşlanma ile ilişkilidir, ancak genetik bir bağlantı da bulunmuştur.
Makula dejenerasyonu için risk faktörleri şunları içerir:
- Yaşlanma;
- Kardiyovasküler hastalıklar;
- Obezite;
- Genetik eğilim;
- Sigara içmek;
- İkincil faktörler (UV radyasyonu, kadın cinsiyeti).
3. Sarı Nokta Hastalığı İçin Kim Daha Fazla Risk Altındadır?
Sarı nokta hastalığı için temel risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:
⦁ İleri yaş: 65 yaşından büyük kişilerin yaklaşık %25’i sarı nokta hastalığından muzdariptir.
⦁ Bir gözünde sarı nokta hastalığı bulunması: Bir gözünde hastalık olan kişilerin yaklaşık %90’ında iki yıldan kısa bir süre içinde diğer gözünde de hastalık gelişir.
⦁ Genetik
⦁ Güneşe maruz kalma
⦁ Hipertansiyon
4. Sarı Nokta Hastalığında Diğer Göz Etkilenir mi?
Sarı nokta hastalığı her iki gözü de etkileyen bir hastalıktır. Ancak, bir gözündeki durumu genellikle diğerinden daha ağırdır. Kurudan ıslak duruma geçişi tamamen önlemek mümkün olmasa da, yaşam tarzı ve diyetteki bazı değişiklikler hastalığın daha ciddi aşamalara ilerleme riskini azaltır.
Bu hastalığın ilerlemesinde sigaranın rolü kanıtlanmıştır. Hasta sigara içiyorsa bir an önce bırakmalıdır. Ayrıca koyu yeşil lifli sebze ve meyve tüketiminin hastalığın seyrini yavaşlattığı yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır.
Ayrıca bu hastalıkla ilgili çok merkezli ve geniş çaplı çalışmalarda bazı antioksidan vitamin ve minerallerin kurudan ıslaklığa geçiş ve dolayısıyla görme kaybı riskini azalttığı kanıtlanmıştır
5. Sarı Nokta Hastalığı Tedavisi Nedir?
Kurudan yaş tipe sarı nokta hastalığı acil tedavi gerektiren bir durumdur. Bu hastalıkta uygulanan tedaviler yakın zamana kadar tatmin edici sonuçlar vermezken gelişen teknolojiler ve yeni tedavi yöntemleri ile son derece başarılı sonuçlara ulaşılmıştır. Yaş tip sarı nokta hastalığında tedavinin amacı hastalığa neden olan istenmeyen damar tomurcukları, sıvı sızıntıları ve tabakalar arasındaki kanamaları kurutmaktır. Bunun için farklı tedavi seçenekleri vardır.
5.1. Lazer Tedavisi
Lazer tedavisi sarı nokta hastalığında kullanılan en eski tedavi yöntemidir. Lazer tedavisi durumları günümüzde sınırlıdır. Tüm yaş tipi sarı nokta hastalarının yaklaşık %15’i standart lazer tedavisi için uygundur. Lazer tedavisi gören hastalarda damar tomurcuklarının %50’si yeniden aktif hale getirilebilir.
5.2. Fotodinamik Terapi (PDT)
Standart lazer tedavisinden sonra geliştirilen ve yaklaşık 10 yıldır uygulanan bir tedavi yöntemidir. PDT’de koldan verteporfin (Visudyn) adı verilen bir madde enjekte edilir ve bu ilaç gözdeki hasarlı dokuya bağlanır. Ardından göze 83 saniye boyunca özel bir lazer tedavisi uygulanır. Islak sarı nokta hastalığının bazı türlerinde etkilidir. Genellikle görmeyi artırmaz, 1 yıllık tedavi süresi boyunca mevcut görme koruma oranı yaklaşık %50-60’tır. Bu oran ilerleyen yıllarda azalmaktadır. Günümüzde nadiren tek başına, sadece uygun durumlarda kullanılmaktadır. Bunun dışında aşağıdaki bölümde göze enjeksiyon yoluyla verilen yeni ilaçlarla birlikte kullanılabilir.
5.3. Damar Gelişimini Önleyici Tedavi (Anti-VEGF tedavisi)
Günümüzde yaş tip sarı nokta hastalığında en etkili ve en gelişmiş tedavi yöntemidir. Bevacizumab (Avastin, Altuzan), ranibizumab gibi etken maddelerden oluşur. Yaş tip sarı nokta hastalığında gözün arka duvarını oluşturan tabakalar arasında istenmeyen damar tomurcukları oluşur. Bu damar tomurcuklarının oluşumunda o bölgeyi etkileyen damarsal büyüme faktörleri rol oynar.
Yaş tip sarı nokta hastalığında damar gelişimi engellenerek bu büyüme faktörleri nötralize edilir ve oluşan damar tomurcuğu ortadan kaldırılır, sızıntı ve kanama önlenir. Bu tedavide bevacizumab (Avastin, Altuzan) gibi ilaçlar göze direkt enjeksiyon yoluyla verilir. Bu tedavi ile yaş tip sarı nokta hastalığında 1 yıllık süre içerisinde mevcut görüşü sürdürme oranı %90’ın üzerindedir. Aynı dönemde görme artışı sağlama oranı ise %30 civarındadır. Bu enjeksiyonlar, görme kaybını önlemek, hatta görmeyi artırmak için belirli aralıklarla sıklıkla tekrarlanır.